Natuurbelevenissen...
Kerkuilkasten plaatsen....
Tegenwoordig gebeurt het vaak dat boeren liever geen losvliegende kerkuilen meer in de schuur willen hebben, misschien omdat men consumptiegoederen opgeslagen heeft of de regels van certificering verbieden dat er (huis)dieren los in de schuur mogen komen. Ook zie je steeds vaker dat (hobby) boeren hun schuur gebruiken voor stalling van caravans, oldtimers en/of huisraad of als werkplaats en ook dan zijn kerkuilen niet meer in de schuur gewenst. 
En wij als controleurs weten maar al te goed waarom....
want het is in één oogopslag te zien of er in een schuur kerkuilen huizen. Om die reden kiezen veel boeren en buitenlui er de laatste jaren voor om de kast rechtstreeks tegen een invliegopening te plaatsen. Maar dan moet er vaak wel een nieuwe opening worden gemaakt, omdat het oude invlieggat meestal veel te hoog in de schuur was aangebracht. Heel lang leefde de gedachte dat Kerkuilen alleen hoog in een schuur tot broeden wilden komen.
Men is veelal vergeten wat de eigenlijke reden was dat men kerkuilkasten zo hoog in schuren, stallen en andere gebouwen plaatsten. Vroeger lag er in bijna elk agrarisch gebouw hooi, stro of vlas opgeslagen. Logischerwijze werd de kerkuilenkast daar boven geplaatst, om niet in de weg te hangen. De kerkuil was een graag geziene gast, om te zorgen dat er niet te veel muizen en ratten zich tegoed zouden doen aan de opgeslagen oogst. De kast werd iedere winter schoongemaakt door over het opgeslagen materiaal naar boven te klimmen. Nu er bijna nergens meer de oogst nog opgeslagen wordt, behalve dan in koelcellen, kan de kerkuilkast best wat lager geplaatst worden.
Het verplaatsen van kerkuilkasten gebeurt bij voorkeur na het broedseizoen, omdat dan de kast meteen schoongemaakt kan worden. De ervaring leert dat de in de schuur losvliegende kerkuilen deze lager geplaatste kast snel weer terugvinden.
Maar mocht de eigenaar besluiten geen losvliegende uilen meer in de schuur te willen hebben, dan wordt de oude invliegopening, die vaak heel hoog in de nok was aangebracht, dichtgemaakt. Men kan er dan voor kiezen een nieuwe invliegopening in de muur te maken, veel lager dan de vorige bijvoorbeeld op een hooogte van vier meter en daar dan de kast direct tegenaan te plaatsen.
Maar dan kunnen we de eigenaar geen garantie geven dat de uit de schuur verdreven uilen de tegen de invliegopening geplaatste kast meteen weer in gebruik zullen nemen. Want buitengesloten Kerkuilen zijn niet zó slim om de nieuwe invliegopening meteen weer te vinden en ze durven dan niet de kast die daar achter is geplaatst in te vliegen.
Om die reden hebben we een truc bedacht. De kast die tegen een nieuwe invliegopening wordt geplaatst krijgt een achterklep en die achterklep wordt geopend op het moment dat de oude invliegopening in de schuur dicht wordt gestopt. De uilen kunnen de schuur nu alleen nog via de nieuwe kast verlaten. Wanneer ze dat eenmaal gewend zijn, wo
rdt de achterklep van de kast, op een moment dat men zeker weet dat er geen uilen meer in de schuur rondvliegen, gesloten. Op deze manier is het al gelukt het eigen koppel uilen te behouden en weer in de kast tot broeden te krijgen.
Ook is hier op de foto is weer duidelijk te zien, dat Kerkuilen zelf, geen bezwaar hebben tegen broeden op geringe hoogte. Deze kast hangt in een wagenschuur op vier meter boven de het maaiveld en er wordt in deze kast al jaren door hetzelfde paar kerkuilen gebroed. Ook op de foto's hieronder is te zien dat de invliegopening zich niet hoger dan 3 meter bevindt en de kast zelfs zonder trapje bekeken kan worden.
Vaak worden kerkuilenkasten die rechtstreeks tegen een invliegopening zijn geplaatst door Kauwtjes gebruikt om in te broeden. Kauwen zijn slim, maar Kauwen zijn ook voorzichtig, bij voorkeur kiezen ze hun nestplek vlakbij een opening naar buiten. Vandaar dat we bij kasten die vaak door kauwen gebruikt worden, inwendig een koker maken.
Toch is het onze ervaring dat mochten Kerkuilen als eersten de kast bewonen, de Kauwen geen kans meer hebben er zich nog in te vestigen. Dus een voorzichtige conclusie zou kunnen zijn, dat wanneer er Kauwen in een kerkuilenkast broeden er geen Kerkuilen aanwezig waren. Wel is het zaak om een kauwenkast na het broedseizoen snel schoon te maken, omdat Kauwen de kast vol leggen met takken en er zo geen najaars broedsel van Kerkuilen in zou kunnen plaatsvinden.
Peter Boelee
10-12-2011